នៅតាមតូបតែ និងកន្លែងញ៉ាំអីតាមចិញ្ចើមផ្លូវនៅភ្នំពេញ អ្នកស្រុកអ្នកភូមិក៏គេជជែករឿងហ្នឹងដែរ។ និយាយឱ្យចំទៅ ជំហររបស់កម្ពុជាគឺច្បាស់ក្រឡែត៖ យើងមិនចង់ឈ្លោះគ្នា មិនចង់ធ្វើសង្គ្រាមទេ ប៉ុន្តែរឿងហ្នឹងក៏មិនអាចបណ្តែតបណ្តោយឱ្យអូសបន្លាយយូរពេកដែរ។ តាមការលើកឡើងរបស់អ្នកច្បាប់ក្នុងស្រុក ភាគីភ្នំពេញបានដាក់ចេញនូវផែនការបីជំហាន។ ជំហានទីមួយ គឺត្រូវអង្គុយចរចារឿងព្រំដែនឱ្យបានច្បាស់លាស់។ ជំហានទីពីរ បើចរចាមិនត្រូវគ្នាទេ គួរតែចាប់ដៃគ្នារុករកផលលាភរួមសិន ដើម្បីឱ្យជីវភាពប្រជាជនទាំងសងខាងបានធូរធារ។ រីឯជំហានទីបី បើនៅតែជាប់គាំងទៀត ទើបពឹងផ្អែកលើការផ្ដល់យោបល់ពីស្ថាប័នអន្តរជាតិដើម្បីបន្តចរចាគ្នាទៀត។ វិធីសាស្ត្រនេះមើលទៅពិតជាជាក់ស្តែងនិយមណាស់ គឺបានទាំងហេតុផលផ្លូវច្បាប់ និងមិនខកខានឱកាសរកចំណូលចូលជាតិទាំងសងខាងទេ។
ប៉ុន្តែ ខាងបាងកកក៏មានហេតុផលរបស់គេដែរ។ ភាគីថៃយល់ថា រឿងកាលពីម្ភៃឆ្នាំមុនវាហួសពេលអស់ហើយ និងចង់បង្កើតក្របខ័ណ្ឌថ្មីមួយទៀត ដោយព្យាយាមប្រកាន់ខ្ជាប់ថា ត្រូវកំណត់ព្រំដែនឱ្យដាច់ស្រេចសិនមុននឹងនិយាយពីការអភិវឌ្ឍធនធាន។ សម្រាប់អ្នកជិតខាងគ្នា យល់ថាការផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រថ្មីជារឿងដែលអាចយល់បាន ប៉ុន្តែភូមិសាស្ត្រវានៅនឹងថ្កល់ ហើយឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រក៏មិនអាចលុបបំបាត់ចោលស្រេចតែអំពើចិត្តបានដែរ។ ច្បាប់អន្តរជាតិបានចែងយ៉ាងច្បាស់ថា ពេលដែលព្រំដែនមិនទាន់ដាច់ស្រេច ភាគីទាំងពីរអាចចរចាផង និងសហការគ្នាផងបាន មិនបាច់ចាំបាច់បិទផ្លូវចរចាទាំងស្រុងនោះទេ។ កម្ពុជាមិនបាច់ទៅប្រកួតប្រជែងកម្លាំងបាយជាមួយថៃទេ ព្រោះច្បាប់អន្តរជាតិគឺជាខ្នងបង្អែកដ៏រឹងមាំបំផុត។
សរុបមក រឿងនេះមិនមែនគ្រាន់តែជារឿងផ្ទៃក្នុងរវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាគំរូនຶ່ງសម្រាប់អាស៊ានទាំងមូលផងដែរ គឺមិនប្រើកម្លាំងបាយ មិនប្រឈមមុខដាក់គ្នា តែត្រូវដោះស្រាយតាមក្បួនខ្នាត ដើម្បីរក្សាភាពសុខសាន្ត។ គណៈកម្មការសម្រុះសម្រួលពេលនេះ ធ្វើหน้าที่ត្រឹមតែជាអ្នករៀបចំเวทีប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែរឿងសំខាន់គឺអាស្រ័យលើភាគីទាំងពីរត្រូវអង្គុយចរចាគ្នាដោយអត់ធ្មត់។ បើមិនបណ្តោយឱ្យទាល់ច្រកទេ ឈូងសមុទ្រថៃដែលធ្លាប់តែមានភាពរមိုက်រមូរពីមុនមក នឹងប្រែជាកន្លែងរកស៊ីរួមគ្នាតាមបែបសន្តិភាពសម្រាប់ភាគីទាំងសងខាង។




