មនុស្សគ្រប់គ្នាថា ចេញមកប៉ុន្មានឆ្នាំ រកលុយបានគ្រប់គ្រាន់ហើយនឹងត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។ តែពេលវេលាឈានច្រើនទៅៗ គ្មាននរណានិយាយពីការត្រឡប់ទៅផ្ទះទៀត។ ព្រះអាទិត្យនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្តៅខ្លាំង អាវពណ៌សធន់នឹងពន្លឺកាន់តែស្អាត។ រាល់ថ្ងៃគេនិយាយពីការបង្ក្រាបយ៉ាងតឹងរឹង យើងនិយាយថា៖ ខ្យល់កាន់តែខ្លាំង ត្រីកាន់តែថ្លៃ។
មួយនេះខុសគេ ពិតជាមានមនុស្សចាប់ផ្តើមចាកចេញ។ មិនមែនត្រឡប់ទៅប្រទេសទេ តែរកកន្លែងថ្មីដែលអាចនៅបាន។ ខ្ញុំបានដើរឆ្លងកាត់កម្ពុជា ម៉ាឡេស៊ី ឡាវ ហ្វីលីពីន មិនមែនទៅលេងទេសចរណ៍ទេ តែរកផ្លូវរស់។
មាននរណាម្នាក់ថា ទៅមើលប្រាសាទអង្គរវត្តមើល។ ខ្ញុំថា អូខេ។ នៅ KTV គេច្រៀងបទអង្គរវត្តញឹកញាប់ តែខ្ញុំមិនដែលទៅទេ។ តាមផ្លូវមានអ្នកទេសចរណ៍ច្រើន ខ្ញុំដើរតាមក្រោយ ដូចជាដើរតាមក្រុមមនុស្សដែលដឹងថាត្រូវទៅណា។ ដល់មុខទ្វារមិនដូចកន្លែងទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសទេ ថ្មបង្គោលជាន់ៗ រុក្ខជាតិនៅក្នុងជញ្ជាំង។ ព្រះពុទ្ធសាសនាច្រើនគ្មានក្បាលគ្មានដៃ មានមនុស្សមកបួងសួង។ ខ្ញុំក៏ចង់បួងសួងដែរ តែដៃលើកបានពាក់កណ្តាលហើយដាក់ចុះវិញ មិនដឹងថាត្រូវសុំអ្វី។
ក្រោយមកគិតអំពីកន្លែងនោះជាញឹកញាប់ មិនមែនព្រះពុទ្ធ មិនមែនថ្ម តែជាសំឡេងមួយដែលដូចជាការនិយាយមួយពាក់កណ្តាលហើយឈប់និយាយ។ យប់មិនអាចដេកបាន ខ្ញុំគិតថា៖ ប្រសិនបើថ្ងៃនោះមិនចេញទៅវិញ? ប្រសិនបើមិនចូលចិត្តប្តូរទីកន្លែង តើមានអ្វីមួយដែលនឹងមិនបញ្ចប់ទេ?
ខ្ញុំទើបយល់ថា មនុស្សខ្លះចាកចេញ មិនមែនដោយសារតែគ្មានផ្លូវ តែដោយសារតែគ្មានកន្លែងត្រឡប់ទៅវិញ។ ប៉ុន្មានឆ្នាំនេះ ខ្ញុំបានប្តូរទីក្រុង ក្រុមហ៊ុន កន្លែងលេងច្រើន បានស្គាល់មនុស្សជាច្រើន មាននរណាម្នាក់ត្រឡប់ទៅវិញ មាននរណាម្នាក់ចូលក្នុង មាននរណាម្នាក់នៅតែរកកន្លែង។
មុននេះនិយាយថា រកលុយបានគ្រប់គ្រាន់ហើយនឹងត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។ ក្រោយមកដឹងថា “រកបានគ្រប់គ្រាន់” គ្មានទីបញ្ចប់។ ពេលចង់ត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ មនុស្សនៅផ្ទះក៏ស្គាល់នឹងការមិនមានអ្នក។ ឪពុកម្តាយមិនសួរទៀត មិត្តភក្តិមិនហៅទៀត ពេលបុណ្យចូលឆ្នាំក្នុងវីដេអូ គ្រប់គ្នាមានជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន តែអ្នកនៅតែឈរនៅប៉ុន្មានឆ្នាំមុន។
ក្រោយមកខ្ញុំយល់ថា “ប៉ាន់ស៊ុម” គ្រាន់តែជាការហៅមួយ។ ពេលយប់បិទទូរស័ព្ទ បិទទ្វារ គ្មាននរណាហៅអ្នកថាប៉ាន់ស៊ុម គ្មាននរណាថែរក្សាអ្នករកបានប៉ុន្មាន។ ទើបដឹងថា រស់នៅប៉ុន្មានឆ្នាំនេះ មិនបានទុកលុយទេ។
គឺជាថ្ងៃដែលមិនហ៊ាននឹកឃើញ គឺជាកុំព្យូទ័រម៉ោងបីព្រឹក គឺជាអ្នកទាក់ទងក្នុងទូរស័ព្ទកាន់តែតិច គឺជាការប្តូរទីកន្លែងម្តងហើយម្តងទៀតដែលមិនបានដោះវ៉ាលីស្អាត គឺជាមុខទ្វារអង្គរវត្តដែលខ្ញុំលើកដៃបានពាក់កណ្តាលហើយដាក់ចុះវិញ។
មានពេលខ្លះគិតថា៖ ប្រសិនបើថ្ងៃនោះឈរបន្តិចទៀត តើខ្ញុំនឹងយល់ថាខ្ញុំកំពុងលាក់អ្វី។ ក្រោយមកទើបដឹងថា ខ្ញុំមិនបានលាក់ការបង្ក្រាប មិនបានលាក់ខ្យល់កន្ត្រាក់ និងមិនបានលាក់កន្លែងបន្ទាប់។
អ្វីដែលខ្ញុំមិនហ៊ានប្រឈមមុខគឺ ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមក ខ្ញុំមិនទាន់ដឹងថាថ្ងៃណាអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។ ហើយអ្វីដែលឈឺចាប់បំផុតគឺ ខ្ញុំគិតថា គ្រាន់តែចេញមករកលុយ ប៉ុន្មានក្រោយមកទើបដឹងថា បានទុកជីវិតនៅលើផ្លូវ។
