មួយរយៈចុងក្រោយនេះ នៅស្រុកខ្មែរយើង ដូចជាស្ងាត់ជ្រងំខុសពីធម្មតា។ ពីមុនគេចាប់បង្រ្កាបករណីឆបោកតាមទូរសព្ទ (call scam) រោងចក្រ ឬទីតាំងធំៗបិទទ្វារបន្តបន្ទាប់។ ក្រោយមកទៀត គេក៏រៀបចំកែសម្រួលរឿងអាជីវកម្មខុសច្បាប់ផ្សេងៗ រហូតដល់ឥឡូវ កាស៊ីណូក៏ចាប់ផ្ដើមបិទទ្វារម្ដងមួយៗដែរ។ កាលពីមុន កន្លែងខ្លះយប់ឡើងភ្លើងភ្លឺព្រោងព្រាត មនុស្សអ៊ូអរណែនណាន់តាន់តាប់ តែឥឡូវស្ងាត់ជ្រៀបបន្តិចម្ដងៗ។ ដើរតាមផ្លូវក៏ឃើញស្ងាត់ជាងមុនច្រើន។

តែអ្នកណាទៅចាំថា កាលពីយើងចេញមកដំបូង គឺពោរពេញដោយក្ដីសង្ឃឹម និងមហិច្ឆតាខ្ពស់ប៉ុណ្ណា។ អូសវ៉ាលីចេញមក និយាយប្រាប់អ្នកផ្ទះថា៖ «នៅស្រុកយើងឱកាសតិច ខ្ញុំទៅរកស៊ីនៅក្រៅពីរបីឆ្នាំសិន»។ ខ្លះទៀតហ៊ានធានាទាំងទ្រូងថា៖ «កុំបារម្ភអី ធ្វើការពីរបីឆ្នាំរកលុយបានគ្រប់គ្រាន់ ខ្ញុំនឹងត្រឡប់ទៅវិញហើយ»។ ពេលនោះ អ្នកណាក៏គិតថា នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នេះ សុទ្ធតែជាឱកាសមាសឱកាសប្រាក់ ឲ្យតែខំប្រឹង គឺអាចរកលុយបានច្រើន។ តែអ្នកណាទៅស្មានថា ពីរបីឆ្នាំកន្លងផុតទៅ លុយក៏រកមិនបានគ្រប់ ឱកាសក៏កាន់តែតិចទៅៗ។

កាលពីមុន ដើរតាមផ្លូវ គឺមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនឯងមកជីកមាស ដើរទ្រនុងខ្លួនត្រង់។ តែឥឡូវ ដូចជាអ្នកដំណើរដែលមិនដឹងទៅណាទៅណី។ ពីមុន ក្រុមហ៊ុនចេះតែដេញឲ្យទៅធ្វើការ ចៅហ្វាយខ្លាចយើងរត់ចោល។ ឥឡូវនេះ ទីតាំងធំៗបិទទ្វារបន្តបន្ទាប់ គម្រោងការងារក៏អត់មាន កាស៊ីណូក៏បិទតាមគ្នា។ ហាងតូចៗនៅទីនេះ ក៏លក់មិនសូវដាច់ដែរ សូម្បីតែក្លិនផ្សែងម៉ូតូក៏មិនសូវមានដូចមុន។

អ្វីដែលគួរឲ្យអាណិតបំផុត គឺអ្នកដែលរកលុយមិនបានហ្នឹងឯង។ កាលពីចេញមកដំបូង និយាយប្រាប់អ្នកផ្ទះយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ថា ពីរបីឆ្នាំទៀតនឹងត្រឡប់ទៅវិញ។ ឥឡូវនេះ ពីរបីឆ្នាំកន្លងផុតទៅ ទូរសព្ទទៅផ្ទះក៏កាន់តែមិនហ៊ាន មុខអ្នកផ្ទះក៏កាន់តែមិនហ៊ានមើល។ មិនមែនមិនចង់ទៅផ្ទះទេ តែមិនដឹងទៅរបៀបណា គ្មានមុខទៅវិញទេ។ ពាក្យសម្ដីដែលធ្លាប់អួតកាលពីមុន ឥឡូវក្លាយជាគថ្លង់អស់ហើយ។

ភ្លើងនៅស្រុកខ្មែរនៅតែភ្លឺ តែភ្លើងដែលធ្លាប់ជារបស់យើង គឺរលត់ម្ដងមួយៗហើយ។ ផ្លូវដែលធ្លាប់អ៊ូអរខ្លាំង កាលពីមុន ឥឡូវស្ងាត់ជ្រងំ។ អ្នកដែលធ្លាប់មានមហិច្ឆតាខ្ពស់ ឆ្លងសមុទ្រមកកាលពីមុន ពីពាក្យថា «ខ្ញុំនឹងចេញទៅរកស៊ីឲ្យបានធំដុំ» ឥឡូវក្លាយជា «តើខ្ញុំគួរទៅណាទៀត?»។ ការរៀបចំកែសម្រួលលើកនេះ តើ «អ្នករត់ការ» នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍អាចទៅមុខបានដល់ណាទៀត? គ្មានអ្នកណាដឹងទេ។ ដឹងត្រឹមថា យុវវ័យរបស់មនុស្សមួយចំនួន ប្រហែលជាត្រូវកប់ទុកនៅទឹកដីបរទេសនេះហើយ។